Asbest lijm
Ben je aan het verbouwen en stuit je op een gitzwarte, taaie lijmlaag onder je oude vloer? Dat is een moment om even pauze te nemen.
Die oude zwarte lijm, vooral in huizen gebouwd voor 1994, kan namelijk asbesthoudende lijm zijn. Vroeger was het een populair product vanwege de ijzersterke hechting en brandwerende eigenschappen.
Sinds 1993 is het gebruik van asbest in Nederland verboden, maar het zit nog verstopt in duizenden gebouwen. Het is dus geen kwestie van ‘even wegschuren’, maar een serieuze zaak voor je gezondheid en portemonnee.
Ik neem je mee door alles wat je moet weten: hoe je het herkent, wat de risico’s zijn en hoe je veilig van die asbest lijm afkomt.
Asbestlijm is een kleefmiddel waar bewust asbestvezels aan zijn toegevoegd. Dit gebeurde vooral in de periode tussen 1960 en 1985 om de lijm sterker, hittebestendiger en duurzamer te maken.
Meestal gaat het om een zwarte, teerachtige lijm op basis van bitumen. De asbestvezels die hierin verwerkt zijn, zijn bijna altijd chrysotiel (witte asbest). Omdat deze vezels niet opgesloten zitten in een hard, cementachtig materiaal, noemen we dit niet-hechtgebonden asbest. En dat is precies waar het gevaar schuilt.
Zodra je deze lijm probeert te verwijderen door te schuren, bikken of frezen, kunnen de minuscule asbestvezels vrijkomen in de lucht. En die wil je absoluut niet inademen.
De sterke en brandwerende eigenschappen maakten asbesthoudende lijm een favoriet voor diverse klussen in huis. De kans is het grootst dat je het op de volgende plekken tegenkomt.
De meest bekende toepassing is de zwarte, bitumineuze lijm onder oude vloeren. Denk aan vinylzeil, linoleum en soms zelfs tapijt uit de jaren ’60, ’70 en ’80. De lijm zorgde voor een oersterke verbinding op een betonnen of houten ondergrond.
Het RIVM waarschuwt al jaren dat juist deze zwarte vloerlijm een bron van chrysotiel (witte asbest) kan zijn. Het risico is het grootst als de lijm na tientallen jaren is uitgedroogd en bros is geworden. Bij mechanische bewerking, zoals schuren, kunnen de vezelconcentraties in de lucht de wettelijke grenswaarde ver overschrijden.
Een TNO-onderzoek toonde aan dat bij het onzorgvuldig verwijderen van asbesthoudende vloerbedekking de vezelconcentratie in de lucht gevaarlijk hoog kan oplopen. Dit benadrukt de noodzaak om altijd een specialist in te schakelen voor dit soort werk.
Soms zit het gevaar dubbelop. Vinyltegels die tussen 1945 en de vroege jaren ’80 zijn geproduceerd, kunnen niet alleen zelf asbest bevatten, maar ook nog eens vastgelijmd zijn met zwarte asbestlijm.
Je herkent deze tegels vaak aan hun typische afmetingen, zoals 30×30 cm of 25×25 cm, en soms aan een marmerachtig patroon. Het breken of beschadigen van deze tegels kan al vezels uit de tegel zelf vrijmaken.
Hier is het risicoprofiel complex:
Het veilig verwijderen van asbest is hierbij cruciaal. Het gebruik van breekhamers of schuurmachines is absoluut verboden.
Een minder bekende, maar zeker niet zeldzame plek, is achter oude lambrisering of wandpanelen van hout of kunststof. De asbest lijm werd gebruikt om deze panelen direct op de muur te plakken.
Het gevaar hier is vaak onverwacht. Tijdens een sloop- of renovatieklus kan de verouderde, brosse lijmlaag makkelijk verbrokkelen, waardoor vezels vrijkomen. Omdat de vezels niet-hechtgebonden zijn, is het risico op blootstelling bij onvoorzichtig slopen aanzienlijk. Ook achter oude kurkwanden of zelfs vastgelijmde spiegels kan deze lijm opduiken.
Met het blote oog kun je asbest in lijm nooit met 100% zekerheid vaststellen. Toch zijn er een paar duidelijke signalen die alle alarmbellen moeten doen afgaan, zeker in een pand dat voor 1994 is gebouwd.
De enige manier om absolute zekerheid te krijgen, is via een laboratoriumanalyse. Dit doe je door een materiaalmonster te laten onderzoeken door een geaccrediteerd lab. De kosten hiervoor liggen in 2025 meestal tussen de €40 en €75.
Het wordt sterk afgeraden om zelf een monster te nemen. Schakel hiervoor een professional in om blootstelling en verspreiding van vezels te voorkomen. Bedrijven als SGS Search of RPS Analyse zijn hierin gespecialiseerd.
Ja, niet-hechtgebonden asbestlijm is absoluut gevaarlijk. Het risico ontstaat niet als de lijm rustig onder de vloer zit, maar zodra je eraan gaat werken.
Schuren, boren, slopen of de lijm afsteken zorgt ervoor dat microscopisch kleine asbestvezels in de lucht terechtkomen. Je ziet ze niet, je ruikt ze niet, maar je kunt ze wel inademen.
Eenmaal ingeademd, kunnen deze naaldachtige vezels zich diep in de longen nestelen en op de lange termijn, vaak pas na 15 tot 40 jaar, ernstige ziekten veroorzaken.
Volgens het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) kregen in 2023 nog steeds honderden mensen in Nederland de diagnose mesothelioom, een zeldzame en agressieve vorm van kanker die vrijwel uitsluitend door asbest wordt veroorzaakt. Dit toont aan dat blootstelling uit het verleden vandaag de dag nog steeds levens eist.
Er bestaat geen veilige hoeveelheid blootstelling. Daarom is het veilig verwijderen van asbest door een professional geen advies, maar een absolute noodzaak.
Het veilig verwijderen van asbestlijm is aan strenge regels gebonden. Omdat het om niet-hechtgebonden asbest gaat, mag je hier als particulier niet zelf aan beginnen.
De wet is hier heel duidelijk over. Volgens het Asbestverwijderingsbesluit 2005 valt het verwijderen van asbesthoudende lijm in de hoogste risicoklassen (meestal risicoklasse 2).
Dit betekent het volgende:
De enige juiste en wettelijk toegestane route is het inschakelen van een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Zoek naar een bedrijf met een SC-530 certificaat, uitgegeven door een instantie als Ascert. Dit garandeert dat ze volgens de strengste veiligheidsprotocollen werken.
Een professionele saneerder volgt een strikt plan:
De kosten voor professionele verwijdering variëren, maar reken in 2025 op een bedrag tussen de €25 en €50 per vierkante meter, afhankelijk van de complexiteit en de grootte van het project.
Gelukkig zijn er vandaag de dag talloze veilige en hoogwaardige lijmen op de markt. Alle moderne lijmen zijn volledig asbestvrij en veel milieuvriendelijker. De beste keuze hangt af van je vloer en de ondergrond.
Hier zijn een paar veelgebruikte, veilige opties:
| Lijmtype | Eigenschappen | Ideaal voor |
|---|---|---|
| MS-Polymeerlijmen | Zeer sterk, blijvend elastisch, watervast | Parket, PVC, plinten, bijna alle materialen |
| Polyurethaan (PU) lijmen | Extreem sterk, hardt uit, zeer watervast | Houten vloeren, constructieve verlijmingen |
| Dispersielijmen | Op waterbasis, oplosmiddelvrij, geurarm | Tapijt, linoleum, PVC op vlakke ondergronden |
Merken als Bison, Soudal, en professionele vloermerken zoals Uzin of Thomsit bieden een breed scala aan veilige producten. Let op keurmerken zoals het Emicode EC1PLUS label. Dit garandeert een zeer lage uitstoot van vluchtige organische stoffen, wat bijdraagt aan een gezond binnenklimaat.
De ontdekking van asbest lijm, vaak die oude zwarte lijm, is een serieuze zaak.
Omdat het om niet-hechtgebonden asbest gaat, is het risico bij onjuiste verwijdering groot.
Neem geen enkel risico met je gezondheid. Het veilig verwijderen van asbest is wettelijk verplicht en een klus voor een gecertificeerde specialist.
Laat bij twijfel altijd een monster analyseren en schakel een professional in. Zo zorg je voor een veilige leefomgeving voor jezelf en iedereen om je heen.
Asbestlijm is een vaak zwarte, bitumenhoudende lijm met niet-hechtgebonden asbestvezels. Je vindt het vooral in panden van vóór 1994, gebruikt voor het bevestigen van vinyltegels, linoleum, tapijt en soms wandpanelen. De lijm was populair vanwege zijn kracht, waterbestendigheid en brandwerende eigenschappen.
Veilig verwijderen is cruciaal omdat de microscopische asbestvezels bij beschadiging (zoals schuren of slopen) in de lucht komen. Het inademen van deze vezels kan, vaak pas na tientallen jaren, leiden tot ernstige longziekten zoals asbestose en de fatale kanker mesothelioom.
De enige veilige en wettelijk toegestane methode is door een SC-530 gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf in te schakelen. Deze klus valt in risicoklasse 2, wat betekent dat professionals moeten werken met beschermende kleding, ademmaskers en een afgesloten werkruimte (containment).
Nee, het is voor particulieren wettelijk verboden om zelf niet-hechtgebonden asbest te verwijderen, waar asbesthoudende lijm onder valt. Je bent wettelijk verplicht om hiervoor een erkend en gespecialiseerd saneerbedrijf in te schakelen.