Asbest lijm

Asbest lijm

jouwwebvriend

Laatst bijgewerkt

Ben je aan het verbouwen en stuit je op een gitzwarte, taaie lijmlaag onder je oude vloer? Dat is een moment om even pauze te nemen.

Die oude zwarte lijm, vooral in huizen gebouwd voor 1994, kan namelijk asbesthoudende lijm zijn. Vroeger was het een populair product vanwege de ijzersterke hechting en brandwerende eigenschappen.

Sinds 1993 is het gebruik van asbest in Nederland verboden, maar het zit nog verstopt in duizenden gebouwen. Het is dus geen kwestie van ‘even wegschuren’, maar een serieuze zaak voor je gezondheid en portemonnee.

Ik neem je mee door alles wat je moet weten: hoe je het herkent, wat de risico’s zijn en hoe je veilig van die asbest lijm afkomt.

Wat is asbest lijm?

Asbestlijm is een kleefmiddel waar bewust asbestvezels aan zijn toegevoegd. Dit gebeurde vooral in de periode tussen 1960 en 1985 om de lijm sterker, hittebestendiger en duurzamer te maken.

Meestal gaat het om een zwarte, teerachtige lijm op basis van bitumen. De asbestvezels die hierin verwerkt zijn, zijn bijna altijd chrysotiel (witte asbest). Omdat deze vezels niet opgesloten zitten in een hard, cementachtig materiaal, noemen we dit niet-hechtgebonden asbest. En dat is precies waar het gevaar schuilt.

Zodra je deze lijm probeert te verwijderen door te schuren, bikken of frezen, kunnen de minuscule asbestvezels vrijkomen in de lucht. En die wil je absoluut niet inademen.

Toepassingen van asbest lijm

De sterke en brandwerende eigenschappen maakten asbesthoudende lijm een favoriet voor diverse klussen in huis. De kans is het grootst dat je het op de volgende plekken tegenkomt.

Onder oude vloerbedekking

De meest bekende toepassing is de zwarte, bitumineuze lijm onder oude vloeren. Denk aan vinylzeil, linoleum en soms zelfs tapijt uit de jaren ’60, ’70 en ’80. De lijm zorgde voor een oersterke verbinding op een betonnen of houten ondergrond.

Het RIVM waarschuwt al jaren dat juist deze zwarte vloerlijm een bron van chrysotiel (witte asbest) kan zijn. Het risico is het grootst als de lijm na tientallen jaren is uitgedroogd en bros is geworden. Bij mechanische bewerking, zoals schuren, kunnen de vezelconcentraties in de lucht de wettelijke grenswaarde ver overschrijden.

Een TNO-onderzoek toonde aan dat bij het onzorgvuldig verwijderen van asbesthoudende vloerbedekking de vezelconcentratie in de lucht gevaarlijk hoog kan oplopen. Dit benadrukt de noodzaak om altijd een specialist in te schakelen voor dit soort werk.

Bij asbesthoudende vinyltegels

Soms zit het gevaar dubbelop. Vinyltegels die tussen 1945 en de vroege jaren ’80 zijn geproduceerd, kunnen niet alleen zelf asbest bevatten, maar ook nog eens vastgelijmd zijn met zwarte asbestlijm.

Je herkent deze tegels vaak aan hun typische afmetingen, zoals 30×30 cm of 25×25 cm, en soms aan een marmerachtig patroon. Het breken of beschadigen van deze tegels kan al vezels uit de tegel zelf vrijmaken.

Hier is het risicoprofiel complex:

  • De tegel zelf: De vezels in de tegel zijn vaak hechtgebonden. Als je de tegel heel kunt verwijderen, valt dit onder risicoklasse 1.
  • De lijmlaag eronder: De zwarte lijm is vrijwel altijd niet-hechtgebonden. Zodra je de lijmresten wilt verwijderen, valt dit in de veel strengere risicoklasse 2.

Het veilig verwijderen van asbest is hierbij cruciaal. Het gebruik van breekhamers of schuurmachines is absoluut verboden.

Achter lambrisering en wandpanelen

Een minder bekende, maar zeker niet zeldzame plek, is achter oude lambrisering of wandpanelen van hout of kunststof. De asbest lijm werd gebruikt om deze panelen direct op de muur te plakken.

Het gevaar hier is vaak onverwacht. Tijdens een sloop- of renovatieklus kan de verouderde, brosse lijmlaag makkelijk verbrokkelen, waardoor vezels vrijkomen. Omdat de vezels niet-hechtgebonden zijn, is het risico op blootstelling bij onvoorzichtig slopen aanzienlijk. Ook achter oude kurkwanden of zelfs vastgelijmde spiegels kan deze lijm opduiken.

Hoe herken je asbest in lijm?

Met het blote oog kun je asbest in lijm nooit met 100% zekerheid vaststellen. Toch zijn er een paar duidelijke signalen die alle alarmbellen moeten doen afgaan, zeker in een pand dat voor 1994 is gebouwd.

  • Kleur en structuur: De lijm is meestal zwart, donkerbruin of grijs. De textuur is vaak hard en teerachtig, soms wat brokkelig.
  • Locatie: Je vindt de lijmresten onder oude vloerbedekking (zoals vinyl of linoleum) of achter wandpanelen uit de periode 1960-1985.
  • Bouwjaar: Is je huis of het pand gebouwd vóór 1994? Dan is elke verdachte zwarte lijm een potentieel risico.

De enige manier om absolute zekerheid te krijgen, is via een laboratoriumanalyse. Dit doe je door een materiaalmonster te laten onderzoeken door een geaccrediteerd lab. De kosten hiervoor liggen in 2025 meestal tussen de €40 en €75.

Het wordt sterk afgeraden om zelf een monster te nemen. Schakel hiervoor een professional in om blootstelling en verspreiding van vezels te voorkomen. Bedrijven als SGS Search of RPS Analyse zijn hierin gespecialiseerd.

Is asbest lijm gevaarlijk?

Ja, niet-hechtgebonden asbestlijm is absoluut gevaarlijk. Het risico ontstaat niet als de lijm rustig onder de vloer zit, maar zodra je eraan gaat werken.

Schuren, boren, slopen of de lijm afsteken zorgt ervoor dat microscopisch kleine asbestvezels in de lucht terechtkomen. Je ziet ze niet, je ruikt ze niet, maar je kunt ze wel inademen.

Eenmaal ingeademd, kunnen deze naaldachtige vezels zich diep in de longen nestelen en op de lange termijn, vaak pas na 15 tot 40 jaar, ernstige ziekten veroorzaken.

Volgens het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) kregen in 2023 nog steeds honderden mensen in Nederland de diagnose mesothelioom, een zeldzame en agressieve vorm van kanker die vrijwel uitsluitend door asbest wordt veroorzaakt. Dit toont aan dat blootstelling uit het verleden vandaag de dag nog steeds levens eist.

Er bestaat geen veilige hoeveelheid blootstelling. Daarom is het veilig verwijderen van asbest door een professional geen advies, maar een absolute noodzaak.

Hoe asbest lijm veilig verwijderen?

Het veilig verwijderen van asbestlijm is aan strenge regels gebonden. Omdat het om niet-hechtgebonden asbest gaat, mag je hier als particulier niet zelf aan beginnen.

Zelf verwijderen: wat mag en wat niet

De wet is hier heel duidelijk over. Volgens het Asbestverwijderingsbesluit 2005 valt het verwijderen van asbesthoudende lijm in de hoogste risicoklassen (meestal risicoklasse 2).

Dit betekent het volgende:

  • Verbod voor particulieren: Je mag absoluut geen niet-hechtgebonden asbest verwijderen. De klus moet worden uitgevoerd door een gecertificeerd bedrijf.
  • Geen mechanisch gereedschap: Schuren, frezen of zagen is ten strengste verboden vanwege de enorme hoeveelheid vezels die hierbij vrijkomt.
  • Meldingsplicht is niet van toepassing: De regeling dat je als particulier tot 35 m² hechtgebonden asbest mag verwijderen na een melding bij het Omgevingsloket, geldt niet voor lijm.

Schakel een erkend asbestverwijderaar in

De enige juiste en wettelijk toegestane route is het inschakelen van een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf. Zoek naar een bedrijf met een SC-530 certificaat, uitgegeven door een instantie als Ascert. Dit garandeert dat ze volgens de strengste veiligheidsprotocollen werken.

Een professionele saneerder volgt een strikt plan:

  1. Asbestinventarisatie: Eerst stelt een onafhankelijk bureau vast om welk type asbest het gaat en in welke risicoklasse de sanering valt.
  2. Containment bouwen: De werkruimte wordt volledig van de rest van het pand afgesloten met folie en speciale luchtsluizen. Er wordt onderdruk gecreëerd om te voorkomen dat vezels ontsnappen.
  3. Veilige verwijdering: De specialisten dragen beschermende pakken en ademmaskers. De lijm wordt met specialistische technieken verwijderd, vaak door deze eerst nat te maken om stof te minimaliseren.
  4. Eindcontrole: Na de sanering en een grondige schoonmaak voert een onafhankelijk laboratorium een eindmeting uit volgens de NEN 2990 norm. Ze controleren visueel en nemen luchtmonsters om te garanderen dat de ruimte 100% asbestvrij en veilig is.

De kosten voor professionele verwijdering variëren, maar reken in 2025 op een bedrag tussen de €25 en €50 per vierkante meter, afhankelijk van de complexiteit en de grootte van het project.

Alternatieven voor asbesthoudende lijm

Gelukkig zijn er vandaag de dag talloze veilige en hoogwaardige lijmen op de markt. Alle moderne lijmen zijn volledig asbestvrij en veel milieuvriendelijker. De beste keuze hangt af van je vloer en de ondergrond.

Hier zijn een paar veelgebruikte, veilige opties:

LijmtypeEigenschappenIdeaal voor
MS-PolymeerlijmenZeer sterk, blijvend elastisch, watervastParket, PVC, plinten, bijna alle materialen
Polyurethaan (PU) lijmenExtreem sterk, hardt uit, zeer watervastHouten vloeren, constructieve verlijmingen
DispersielijmenOp waterbasis, oplosmiddelvrij, geurarmTapijt, linoleum, PVC op vlakke ondergronden

Merken als Bison, Soudal, en professionele vloermerken zoals Uzin of Thomsit bieden een breed scala aan veilige producten. Let op keurmerken zoals het Emicode EC1PLUS label. Dit garandeert een zeer lage uitstoot van vluchtige organische stoffen, wat bijdraagt aan een gezond binnenklimaat.

Conclusie

De ontdekking van asbest lijm, vaak die oude zwarte lijm, is een serieuze zaak.

Omdat het om niet-hechtgebonden asbest gaat, is het risico bij onjuiste verwijdering groot.

Neem geen enkel risico met je gezondheid. Het veilig verwijderen van asbest is wettelijk verplicht en een klus voor een gecertificeerde specialist.

Laat bij twijfel altijd een monster analyseren en schakel een professional in. Zo zorg je voor een veilige leefomgeving voor jezelf en iedereen om je heen.

Veelgestelde Vragen

1. Wat is asbest lijm en waar vind je het vaak?

Asbestlijm is een vaak zwarte, bitumenhoudende lijm met niet-hechtgebonden asbestvezels. Je vindt het vooral in panden van vóór 1994, gebruikt voor het bevestigen van vinyltegels, linoleum, tapijt en soms wandpanelen. De lijm was populair vanwege zijn kracht, waterbestendigheid en brandwerende eigenschappen.

2. Waarom is veilig verwijderen van asbest lijm belangrijk?

Veilig verwijderen is cruciaal omdat de microscopische asbestvezels bij beschadiging (zoals schuren of slopen) in de lucht komen. Het inademen van deze vezels kan, vaak pas na tientallen jaren, leiden tot ernstige longziekten zoals asbestose en de fatale kanker mesothelioom.

3. Hoe kun je asbest lijm het beste verwijderen?

De enige veilige en wettelijk toegestane methode is door een SC-530 gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf in te schakelen. Deze klus valt in risicoklasse 2, wat betekent dat professionals moeten werken met beschermende kleding, ademmaskers en een afgesloten werkruimte (containment).

4. Mag je zelf asbest lijm verwijderen of moet dat door een professional?

Nee, het is voor particulieren wettelijk verboden om zelf niet-hechtgebonden asbest te verwijderen, waar asbesthoudende lijm onder valt. Je bent wettelijk verplicht om hiervoor een erkend en gespecialiseerd saneerbedrijf in te schakelen.

Dit artikel is geschreven door: jouwwebvriend

Website